کالای فیزیکی

گلدان سفال خاکستری

گلدان سفال خاکستری
گلدان سفال خاکستری
گلدان سفال خاکستری

گلدان سفال خاکستری

۴۵۰٫۰۰۰تومان
اضافه به سبد خرید

بررسی پیشینه و قدمت سفال خاکستری

مقدمه

سفال خاکستری با نام سفال خاکستری سیاه نیز شناخته می شود. این سفال دارای انواع مختلفی به رنگ‌های سیاه، خاکستری و خاکستری متمایل به زرد یا قرمز است. پیشینه و قدمت این سفال به دوره‌ ایران باستان و نیمه دوم هزاره دوم قبل از میلاد باز می‌گردد. ظهور فرهنگ سفال خاکستری در این دوره مقارن با رواج و پیدایش آهن است. تپه‌های باستانی مختلفی در ارتباط با این سفال کشف شده اند. به عنوان مثال تپه حصار، تورنگ تپه، گورستان خوروین، برغان، تپه سیلک، مارلیک، معمورین، کلاردشت، حسنلو، گیان، گودین تپه و تپه بدهوره از جمله تپه‌های کشف شده مربوط به این دوره هستند.


سفال خاکستری مقاومت بیشتری نسبت به سفال قرمز داشته است.

تولید سفال خاکستری در 5000 سال قبل

در یکی از مناطق مربوط به تولید سفال خاکستری، سفال‌هایی مربوط به هزاره سوم پیش از میلاد کشف شده است. این منطقه که کشیک نام دارد ارتباط نزدیکی با دره بمپور و کچ مکران داشته است. این تپه باستانی در سیستان و بلوچستان واقع شده است. در سایر تپه‎های باستانی نیز کوزه‌ها و ظروف سفالی مربوط به این دوره کشف شده است. یک نظریه توسط باستان شناسان ارائه شده است که نشان‌دهنده ورود فنی جدید در صنعت سفالگری به فلات ایران است. بر اساس این نظریه اقوام هند و اروپایی به وجودآورندگان این فن نوین بودند.


تولید سفال های سیاه و خاکستری به دوران قبل از میلاد برمی‌گردد.

انواع سفال خاکستری

همان‌طور که گفته شد سفال خاکستری در رنگ‌های سیاه و خاکستری متمایل به قرمز و زرد نیز تولید شده است. دو نوع شاخص این سفال مربوط به زاگرس مرکزی هستند. سفال یانیقی خاکستری که به عصر مفرق تعلق دارد و سفال مربوط به عصر آهن که متعلق به هزاره دوم و اول قبل از میلاد است. این سفال به عنوان جایگزینی برای سفال قرمز و نخودی محسوب می‌شود. استحکام و مقاومت بالا، شکل‌های متنوع و تولید انبوه از ویژگی‌های این سفال است که در مراسم آیینی نیز کاربرد داشته است.

یکی از مناطقی که به عنوان جایگاه اصلی گسترش سفال خاکستری شناخته شده است، دشت گرگان است. در این منطقه تورنگ تپه واقع شده است. در این تپه در سطح وسیعی از سفال قرمز استفاده شده است. اما ناگهان این منطقه در یک دوره متروکه گشته و سپس در فاصله کوتاهی سفال‌های خاکستری به تعداد زیاد در این منطقه یافت شده است.


جلوگیری از خروج دود کوره و تولید سفال خاکستری

روش تولید سفال خاکستری به چه صورت است؟

سفال خاکستری مختص به ایران است و برای اولین بار در این سرزمین به وجود آمده است. روش تولید این سفال در گذشته به این صورت بوده که بعد از چیدن سفال در کوره از خارج شدن دود کوره جلوگیری می‌کردند. با ایجاد یک لایه کربن در کوره، بدنه سفال‌ها به رنگ خاکستری تغییر رنگ می‌داد. به دلیل کشف آهن و رواج آن بعد از مدتی استفاده از سفال منسوخ شد. برخی از هنرمندان در دوره معاصر نیز سعی در ایجاد سفال با این روش داشته‌اند. به عنوان مثال از چاله کوره برای دست‌یابی به این سفال استفاده کردند.